1. De situatie
Het zuidelijke deel van Drenthe en het grootste deel van Overijssel vallen onder de waterschappen: Vechtstromen en Drents-Overijsselse Delta. Dit document gaat over de verkiezingen in deze twee waterschappen. Als je twijfelt in welk waterschap je woont, kun je dat hier checken.
Veel leden hebben niet dagelijks zicht op het werk van waterschappen, terwijl de thema’s – waterkwaliteit, zuivering, klimaatadaptatie en eerlijke lastenverdeling – juist sterk raken aan onze politieke kernwaarden.
2. Huidige samenwerking via Water Natuurlijk
GroenLinks en PvdA nemen momenteel deel via Water Natuurlijk (WN). Dit is een onafhankelijke, landelijke waterschapspartij, gesteund door onder andere GL, PvdA, D66 en Volt. Partijgenoten kunnen zich kandidaat stellen als zij ook lid worden van WN.
De volgende voordelen van deze samenwerking over de laatste 12 jaar worden genoemd: een bundeling van progressieve krachten in een vrij conservatief gebied, inhoudelijke expertise en netwerk binnen WN en een herkenbare groene en sociale koers van de fractie.
Tegelijkertijd zijn er ook knelpunten ervaren: weinig betrokkenheid van onze partijleden, een indirecte invloed op het programma en op de kandidatenlijst en behoefte aan meer bestuurlijke slagkracht.
3. Nieuwe situatie richting 2027
Binnenkort verandert de situatie. GroenLinks en PvdA worden één partij: PRO. Dat roept de vraag op: blijven we deelnemen via Water Natuurlijk, of gaan we met een eigen lijst meedoen?
De afgelopen periode is hierover intensief gesproken met Water Natuurlijk en andere betrokken partijen. In eerste instantie ook over de mogelijkheid om via een ‘Samenvoeging van Aanduidingen’ van WN, PRO, D66 en Volt aan de verkiezingen deel te nemen. Maar de meeste andere partijen hebben die mogelijkheid afgewezen.
4. Twee opties
Er liggen nu twee opties voor:
A. Deelname via Water Natuurlijk
Met de onder 2. genoemde ervaren voor-en nadelen.
B. Deelname met de lijst PRO
Over deze optie worden de volgende voordelen genoemd: duidelijke profilering van de nieuwe partij, ook op het stembiljet; zeggenschap over programma en kandidaten en eenvoudiger interne besluitvorming
Als nadelen wordt de versnippering van progressieve stemmen en daarmee verlies van invloed in het bestuur genoemd. Ook zal de opbouw van de organisatie tijd en energie kosten.
5. Besluitvorming door leden
De stemming vindt digitaal plaats. Doordat we ten tijde van de stemming nog twee partijen zijn, kan de situatie ontstaan dat er geen eenduidige uitslag is. In dat geval vindt er na de fusie, na 13 juni, een tweede stemming plaats. Wat betreft tijdsplanning wordt het dan erg krap. Een eenduidige uitslag is daarom wenselijk.
6. Ledenbijeenkomsten en stemming
Voor leden die graag meer willen weten over de te maken keuzes en achtergronden organiseren we een tweetal bijeenkomsten:
- Drents-Overijsselse Delta: 25 april, 10:00–12:00 (Zwolle)
- Vechtstromen: 25 april, 14:00–16:00 (De Koppel te Hardenberg)
Hier bespreken we de opties en alle vragen erover, zullen voorstanders van elke optie het woord voeren en zal de keuze tussen de 2 opties bediscussieerd worden.
Enige tijd na de bijeenkomst op 25 april wordt aan alle leden in het waterschapsgebied gevraagd hun stem digitaal uit te brengen:
Ben je voor:
A. Deelname via Water Natuurlijk of
B. Deelname met een eigen GL–PvdA (dan PRO) lijst?
7. Advies van de besturen
De besturen geven een richtinggevend advies:
- GL Overijssel: deelname via Water Natuurlijk, met regelmatige evaluatie samenwerking
- PvdA Overijssel: deelname via Water Natuurlijk, met regelmatige evaluatie samenwerking
- GL Drenthe: deelname via Water Natuurlijk, met regelmatige evaluatie samenwerking
- PvdA Drenthe: voorkeur voor een eigen lijst
Dit laat zien dat er geen volledig eenduidig beeld is – en dus dat de keuze echt bij de leden ligt.
8. Verbeteringen bij samenwerking (optie A)
Als gekozen wordt voor voortzetting via Water Natuurlijk, zijn verbeteringen afgesproken:
- sterkere betrokkenheid van partijleden
- betere afstemming met fracties in Provinciale Staten
- jaarlijkse gezamenlijke bijeenkomsten
- meer communicatie en zichtbaarheid
- grotere invloed op programma en kandidaten
Deze afspraken moeten de eerdere knelpunten wegnemen. Het document met alle afspraken voor verbetering is hierin te zien.
9. Belangrijke keuze
De keuze voor hoe we deelnemen aan de waterschapsverkiezingen is strategisch én politiek belangrijk. Het gaat om zichtbaarheid, invloed en samenwerking.
We nodigen alle leden uit om mee te denken, deel te nemen aan de bijeenkomsten en hun stem uit te brengen.
10. Twee korte pleidooien
Als schot voor de boeg geven we hier nog een betoog voor deelname via Water Natuurlijk resp. een betoog voor een eigen PRO-lijst bij de waterschapsverkiezingen.
Natuurlijk doet PRO mee onder Water Natuurlijk!
De afgelopen jaren hebben we binnen Water Natuurlijk prettig en effectief samengewerkt. Juist in een tijd waarin het politieke landschap in Drenthe en Overijssel zichtbaarder naar rechts verschuift, is bundeling van progressieve krachten essentieel. De recente verkiezingen laten zien dat versnippering ons verzwakt. Dit is daarom niet het moment voor afzonderlijke profilering, maar voor gezamenlijke slagkracht.
Onze doelen – betere waterkwaliteit, toekomstbestendige zuivering, klimaatadaptatie en een eerlijke verdeling van lasten – vragen om invloed. Die invloed bereik je niet alleen. Een sterke, brede progressieve waterschapspartij vergroot de kans op een plek in het dagelijks bestuur en daarmee op echte resultaten. De zittende fracties, ook onze leden daarin, ondersteunen die visie unaniem.
Binnen Water Natuurlijk werken we samen met partners als D66 en Volt. De recente afspraken over betere samenwerking geven vertrouwen: meer democratische betrokkenheid én meer impact. In die zin sluiten de argumenten die pleiten voor een sterke progressieve partij naadloos aan bij meedoen onder Water Natuurlijk.
Door onze krachten te bundelen, versterken we niet alleen onze positie, maar ook onze boodschap. Samen staan we sterker voor groen én sociaal beleid in het waterschap – en maken we daadwerkelijk het verschil.
Een pleidooi voor de lijst PRO
Nieuwe partij
Binnenkort hebben we een nieuwe partij: PRO. Het is van groot belang voor onze partij en de kiezers dat we aan iedereen duidelijk maken dat PRO dè partij is waar je op moet stemmen om groene en rode doelen te bereiken. Voor PRO, en dus ook voor onze leden en kiezers, is het belangrijk om overal herkenbaar actief te zijn: in de gemeenteraden, in de Staten, in de Eerste en Tweede Kamer, en ook in de waterschappen. Bovendien: de waterschapsverkiezingen en de Statenverkiezingen vinden tegelijk plaats: als we op beide stembiljetten zichtbaar zijn kan niemand om ons heen.
Groen en rood
Onze groene doelen zouden we ook binnen Water Natuurlijk kunnen verwezenlijken. Maar ons rode doelen, de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten, komen het beste tot hun recht bij PRO.
Op de lijsten van zowel Water Natuurlijk als van PRO zullen idealistische, kundige en enthousiaste mensen staan, die keihard zullen werken om de doelen te bereiken. Maar ook daarvoor geldt dat de rode doelen bij de mensen van PRO in de beste handen zijn.
Ledendemocratie en netwerken
Bij WaterNatuurlijk worden het verkiezingsprogramma en de kandidatenlijst bepaald door ongeveer 100 leden van WaterNatuurlijk per waterschap. Als je wilt meepraten, moet je apart lid worden van WaterNatuurlijk.
Bij PRO hebben al onze leden de mogelijkheid om het verkiezingsprogramma te beïnvloeden en de kandidatenlijst vast te stellen. Bij PRO zijn de lijnen tussen raadsleden, Statenleden, Kamerleden en waterschapbestuurders kort: ze kennen elkaar, zitten in hetzelfde netwerk en komen elkaar regelmatig tegen. Ze zijn zoveel mogelijk aanwezig op afdelingsvergaderingen en provinciale vergaderingen waar ook waterschapszaken besproken kunnen worden. Onze honderden leden hebben zo de mogelijkheid om geïnformeerd te blijven en invloed uit te blijven oefenen op de waterschappen.